Lees je regelmatig een goed boek...? Dat doe je goed, want daarmee verleng je mogelijk je leven met een paar jaren. Onderzoek heeft uitgewezen dat boekenlezers gemiddeld twee jaar langer leven dan mensen die hun vrije tijd niet met boeken, maar voor de televisie doorbrengen. Er zijn zelfs meerdere studies naar verricht en de uitkomsten daarvan wijzen in dezelfde richting. Ook is bewezen dat het lezen van een boek bepaalde effecten heeft op je hersenen, die dagen erna nog waarneembaar zijn.

Voor de een is lezen een straf, de ander verslindt meerdere boeken per maand. De laatstgenoemde groep blijkt gemiddeld langer te leven. Nu is natuurlijk de vraag of dit komt omdat ze veel lezen, of juist omgekeerd, dat mensen die lang leven toevallig meer lezen. In elk geval was al eens aangetoond dat lezen onze hersenen actief houdt, met name op oudere leeftijd zou lezen daarom aanbeveling verdienen. Voorwaarde is overigens wel dat er tenminste drie en een half uur per week wordt gelezen. Ook dat is wetenschappelijk onderbouwd. Bij een grootschalig onderzoek werden de deelnemers in drie groepen ingedeeld, op basis van hun leesgewoonten. Mensen die nooit een boek lazen, mensen die tot hooguit 3,5 uur in de week met de neus in de boeken zaken en mensen die meer dan die hoeveelheid tijd aan boeken spendeerden. De mensen uit deze laatste groep bleken 23 procent minder kans te hebben op overlijden in de eerstvolgende twaalf jaar, vergeleken met de mensen die nooit lazen. Bij de middelste groep was het effect met 17 procent weliswaar aanzienlijk, maar toch minder sterk.

In weer een andere studie is gekeken naar de effecten van lezen op het menselijk brein. Als voorbeeld werd het boek 'Pompeii' van auteur Robert Harris gekozen. Dit beroemde boek vertelt over een man die zijn geliefde uit Pompeii wil redden voordat de vulkaan uitbarst. Niemand in Pompeii is zich bewust van het dreigende onheil en de tijd begint steeds meer te dringen. Het boek grijpt de lezer aan en sleurt hem in gedachten mee naar de plaats van handeling. Alle deelnemers aan het onderzoek ondergingen eerst vijf dagen lang dagelijks een hersenscan zonder dat er gelezen werd. Vervolgens kregen ze negen dagen lang dagelijks dertig bladzijden uit het boek Pompeii te lezen. De pagina's moesten in de avond gelezen worden, de volgende ochtend volgde dan weer een hersenscan terwijl ze verder niets deden. Voorafgaand aan die hersenscan moesten de deelnemers is door middel van een aantal vragen bewijzen dat ze de bladzijden echt gelezen hadden. Aansluitend op de periode van negen dagen lezen volgden nog vijf dagen rust, ook toen werd telkens een hersenscan gemaakt.

Uit het onderzoek kwam naar voeren dat de hersenscans van de dagen vóór en de dagen tijdens het lezen onderling behoorlijke verschillen vertoonden. Het deel van de hersenen waarin we taal verwerken, bleek verhoogd actief te zijn. Blijkbaar blijven onze hersenen dus in een bepaalde staat van activiteit hangen, ook wanneer we gestopt zijn met lezen. Dit effect wordt wel schaduwactiviteit genoemd en helpt ons als het ware om snel weer in de handeling (het lezen, in dit geval) terug te kunnen vallen. Maar dat was niet het enige. Ook hebben de onderzoekers vast kunnen stellen dat het denken aan een bepaalde handeling, waarover we lezen, de neuronen geactiveerd worden die gekoppeld zijn aan de daadwerkelijke actie. Lezen we bijvoorbeeld over iemand die aan het rennen is, dan gaan onze hersenen zich als het ware echt voorbereiden op rennen. Jezelf verplaatsen in de hoofdpersoon van een goed boek is dus een functie van ons brein die te meten is en die bovendien enige tijd (zelfs enkele dagen) blijft hangen.