We leiden een hectisch bestaan. We vliegen van hot naar her en zouden het liefst willen dat een etmaal meer dan 24 uren bevat. Lukt het niet zo goed om het overzicht te bewaren en ons te concentreren op werk of studie, dan grijpen we vaak te gemakkelijk naar het medicijnkastje. Met name het middel Ritalin wordt volop verhandeld, ook buiten de reguliere kanalen om. Dit middel schrijven artsen vaak voor wanneer er sprake is van ADHD (attention deficit hyperactivity disorder). Sommigen menen dat je slimmer wordt van Ritalin, maar is dat echt zo...?

Veel studenten zweren bij het middel wanneer ze een belangrijk examen moeten afleggen. Ritalin zou ze helpen om zich beter te kunnen concentreren, hetgeen natuurlijk tijdens een examen bepaald geen overbodige luxe is. De vraag is echter of dat wel zo verstandig is. Wetenschappers aan de universiteit van Oxford hebben geconstateerd dat Ritalin wel zorgt voor een betere concentratie, maar dat tegelijk het kortetermijngeheugen er negatief door wordt beïnvloed. Sterker nog, bij mensen van wie eerder al werd vastgesteld dat ze een hoog IQ hebben, bleek de intelligentie licht te zijn afgenomen na het gebruiken van Ritalin. De werkzame stof in het middel is methylfenidaat, deze stof verbetert de aandacht en stemming. Tegelijk kent methylfenidaat echter ook een aantal (mogelijke) bijwerkingen. Bij tien tot dertig procent van alle gebruikers treedt slapeloosheid op, evenals nervositeit. Juist deze twee bijwerkingen zijn natuurlijk niet gewenst wanneer er een examen of ander belangrijk moment op komst is. Sterker nog, door studenten en in het bedrijfsleven wordt het middel nou juist gebruikt om de prestaties te verhogen en daar staan deze bijwerkingen natuurlijk haaks op.

Je goed kunnen concentreren zit niet in een pilletje, het zit in jezelf. Wanneer je zorgt voor de juiste voeding, voor voldoende beweging en (heel belangrijk!) voor voldoende slaap, breng je jezelf in topconditie en kun je elk examen moeiteloos aan. Een goede nachtrust vormt de basis van een goede geestelijke gezondheid. Kom je 's nachts slaap te kort, dan red je het overdag meestal niet om je goed te concentreren. Als extra opkikker voor je brein kun je ervoor kiezen om even kort een dutje te doen, een zogenoemde 'power nap' van tien minuten kan wonderen doen op het gebied van concentratie. Ook is het een goed idee om voortdurend je hersenen te trainen. Zoek eens op internet naar breinbrekers of los met enige regelmaat een sudoku op. Verder zijn er ook nog wat tips en trucs die ervoor kunnen zorgen dat je aandacht niet afdwaalt naar andere dingen. Krijg je opeens een goed idee, dat verder niets te maken heeft waarmee je op dat moment bezig bent...? Schrijf het op, leg het weg en negeer het verder zolang het niet aan de orde is. Probeer je voortdurend te realiseren waar je aandacht op gevestigd is en grijp in wanneer die zich niet op het juiste onderwerp richt. Neem tijdig een pauze.